Welcome to TTC :: Thai Tobacco Cessation

• ในผู้ที่ยังไม่ประสงค์จะเลิกสูบบุหรี่ แนะนำให้บุคลากรวิชาชีพสุขภาพดำเนินการให้คำปรึกษาด้วย โดยอาจใช้เทคนิค 5R หรือวิธีการอื่นๆเพื่อสร้างแรงจูงใจ

• ผู้ที่มีความประสงค์ที่จะเลิกสูบบุหรี่ทุกรายควรได้รับการช่วยเหลือให้สามารถเลิกสูบบุหรี่ได้สำเร็จ โดยแนวทางที่พบว่าสามารถเพิ่มโอกาสการเลิกสูบบุหรี่ได้สำเร็จ
แบ่งเป็น 2 ชนิด ได้แก่

	• การให้คำปรึกษาเพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรม โดยเฉพาะการให้คำปรึกษาแก่ผู้ป่วยแม้เพียงระยะเวลาสั้นๆที่เรียกว่า brief counseling (1-3 นาที)
	• การใช้ยาช่วยเลิกบุหรี่ (smoking cessation medications) แบ่งได้เป็น 2 กลุ่ม (ตารางที่ 2) ได้แก่

	สารนิโคตีนทดแทน (nicotine replacement therapy-NRT) ในปัจจุบันประเทศไทยมี 2 รูปแบบเท่านั้น ได้แก่ แบบแผ่นติดผิวหนัง (nicotine patch) และหมากฝรั่ง (nicotine gum)
	ยากลุ่มที่ไม่มีส่วนผสมของสารนิโคตีน ได้แก่ bupropionSR, varenicline และ nortriptyline

ตารางที่ 2: แสดงคุณลักษณะและข้อควรระวังของยาช่วยเลิกบุหรี่แต่ละชนิด

ยาช่วยเลิกบุหรี่

ขนาดยา

ข้อดี

ข้อเสีย

ข้อควรระวัง


	นิโคตีนชนิดแผ่นแปะ (Nicotine patch)


	>10cigarettes/day: 21mg/24hr x 6-8 wk; จากนั้นลดเป็น 14mg/24hr & 7mg/24hr ทุกๆ 2-4 wk <=10cigarettes/day: 14mg/24hr x 6wk; แล้วลดเป็น 7mg/24 hr x 2-4 wk


	ออกฤทธิ์ยาว


	onset ช้า ไม่เหมาะกับ breakthrough craving; ผิวหนังอักเสบ (50%)


	หลีกเลี่ยงในสตรีตั้งครรภ์ (Pregnancy category D) หรือให้นมบุตร


	หมากฝรั่งนิโคตีน


	>=25 cigarettes/day: ใช้ 4 mg โดย week 0-6 ให้ 1 ชิ้น ทุก 1-2 hr (อย่างน้อย 9 ชิ้น/วัน); week 7-9ให้ 1 ชิ้น ทุก 2-4 hr; week 10-12 ให้ 1 ชิ้น ทุก 4-8 hr < 25 cigarettes/day: ใช้ 2 mg ด้วย schedule เดียวกัน


	ใช้ง่าย ลดอาการถอนนิโคตีนแบบ breakthrough craving ได้ดี; ชะลอ weight gain ได้


	ต้องเคี้ยวให้ถูกวิธี (Chew and Park technique)เพื่อลด ผลข้างเคียง


	ผู้ที่มี Temporomandibular joint (TMJ) disease หรือใช้ฟันปลอม; ในสตรีตั้งครรภ์ (Pregnancy category C)


	Bupropion-SR


	เริ่มยาอย่างน้อย 1-2 สัปดาห์ ก่อนหยุดบุหรี่ โดยให้ขนาด150 mg po QD x 3 วัน แล้วเพิ่มเป็น 150 mg BID


	ใช้ในผู้ป่วย cardiovascular disease ได้; ชะลอ weight gain ได้; ใช้ได้ดีในผู้ป่วยที่มี depression ด้วย


	Seizure (1:1,000); eating disorders; นอนไม่หลับ (35-40%)


	ผู้ป่วยโรคลมชัก; ผู้ป่วยใช้หรือเคยใช้ยากลุ่ม MAOI; สตรีตั้งครรภ์ (Pregnancy category C)


	Varenicline


	เริ่มยาอย่างน้อย 1-2 สัปดาห์ ก่อนหยุดบุหรี่ โดยให้ขนาด 0.5 mg po QD x 3 วัน จากนั้น 0.5 mg BID ในวันที่ 4-7 และ 1mg BID หลังจากนั้น


	ได้ผลสูงสุด; ลด positive reinforcement ได้; ใช้ได้ในผู้ป่วย cardiovascular disease


	Nausea (30%); abnormal dreams (5%)


	สตรีตั้งครรภ์ (Pregnancy category C); ผู้ป่วย end-stage renal disease; ผู้ป่วยโรคลมชักหรือมี psychiatric disorders ต้องติดตามอย่างใกล้ชิด


	Nortriptyline


	เริ่มยาอย่างน้อย 10-28 วันก่อนหยุดบุหรี่ โดยให้ขนาด 25 mg po QD แล้วเพิ่มขนาดขึ้นเรื่อยๆทุก 3-5 วัน จนถึง 75-100 mg QD


	ประสิทธิภาพดี; ราคาถูกมาก; มีใช้กว้างขวาง


	ปากแห้ง คอแห้ง ง่วงนอน


	สตรีตั้งครรภ์ (Pregnancy category D); หลีกเลี่ยงในผู้ป่วยโรคหัวใจ ทุกประเภทและผู้ที่เคยใช้ยากลุ่ม MAOI ภายใน 2 สัปดาห์

• การเลิกสูบบุหรี่ อาจไม่จำเป็นต้องมีการใช้ยาในการช่วยเลิกสูบบุหรี่ทุกราย แต่ทุกรายต้องได้รับคำแนะนำที่เหมาะสมถึงแนวทางในการเลิกสูบบุหรี่ รวมทั้งการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม โดยควรพิจารณาเลือกใช้ยาในผู้ป่วยต่อไปนี้

	ก.	ต้องมีความประสงค์ที่จะเลิกสูบบุหรี่อย่างแท้จริง
	ข.	มีปริมาณการสูบบุหรี่ตั้งแต่ 10 มวนต่อวันขึ้นไป
	ค.	มีความต้องการใช้ยาช่วยเลิกบุหรี่ ภายหลังจากได้รับข้อมูลจากบุคลากรวิชาชีพสุขภาพอย่างเหมาะสมแล้ว
	ง.	กลุ่มผู้สูบที่มีโอกาสล้มเหลวสูง ควรพิจารณาให้ยาช่วยเลิกบุหรี่ที่มีประสิทธิภาพร่วมด้วยเสมอในการเลิกสูบบุหรี่ กลุ่มผู้ป่วยเหล่านี้ ได้แก่ ผู้ที่มีปริมาณการสูบต่อวันมาก ผู้ที่เสพติดนิโคตินอย่างรุนแรง ผู้ที่เคยล้มเหลวในการเลิกสูบบุหรี่มาก่อน และผู้ที่มีความคาดหวังว่าจะต้องได้รับยาช่วยเลิกบุหรี่

• แนวทางในการเลือกยาช่วยเลิกบุหรี่ว่าจะใช้ยาชนิดใดเป็นยาแรก ควรพิจารณาถึงประสิทธิผล ข้อดีและข้อเสีย ผลข้างเคียงของยาแต่ละชนิด ความต้องการของผู้ป่วย รวมทั้งประสบการณ์ในการพยายามเลิกสูบบุหรี่ในครั้งก่อนๆของผู้สูบด้วย นอกจากนี้ ในรายที่จำเป็นอาจต้องพิจารณาใช้ยาช่วยเลิกบุหรี่อย่างน้อย 2 ชนิดร่วมกัน เพื่อช่วยเพิ่มโอกาสในการเลิกบุหรี่ให้สำเร็จมากขึ้นได้

• ระยะเวลาในการใช้ยาช่วยเลิกบุหรี่นั้น แนะนำให้ใช้ยาต่อเนื่องอย่างน้อย 3 เดือน การใช้ยาสั้นกว่า 3 เดือนนั้นอาจทำให้โอกาสการกลับมาสูบซ้ำสูงขึ้นได้จึงไม่แนะนำ

ข้อแนะนำบุคลากรทางการแพทย์เพื่อใช้สำหรับผู้ป่วยกลุ่มต่างๆและสถานพยาบาล

• แนะนำอย่างยิ่งให้ผู้ที่สูบบุหรี่ทุกรายได้รับคำแนะนำปรึกษาในการลงมือเลิกสูบบุหรี่โดยเฉพาะจากแพทย์ บุคลากรทางการแพทย์หรือศูนย์ช่วยเลิกบุหรี่ทางโทรศัพท์ เนื่องจากการเลิกสูบบุหรี่ด้วยความช่วยเหลือที่เหมาะสมจากบุคลากรเหล่านี้จะทำให้มีโอกาสเลิกสูบบุหรี่สำเร็จได้เพิ่มขึ้น

• แนะนำอย่างยิ่งให้มีการซักประวัติที่เกี่ยวข้องกับการสูบบุหรี่หรือการใช้ผลิตภัณฑ์ยาสูบอื่น ๆ ของผู้ที่มารับบริการทางสุขภาพทุกรายในสถานบริการสุขภาพทุกแห่ง รวมทั้งจัดให้มีบริการเพื่อบำบัดรักษาผู้ที่สูบบุหรี่ในสถานบริการสุขภาพทุกแห่งหรือจัดให้มีระบบการส่งต่อผู้สูบบุหรี่ให้ได้รับการบำบัดอย่างเหมาะสมต่อไป

• หากพบว่ามีผู้สูบบุหรี่รายอื่นๆในครัวเรือน ควรแนะนำให้นำสมาชิกครอบครัวเหล่านั้นมารับการรักษาต่อไป เพื่อป้องกันผลกระทบจากการได้รับควันบุหรี่มือสอง

• สถานพยาบาลทุกแห่งต้องเป็นเขตปลอดบุหรี่และกำหนดให้มีนโยบายส่งเสริมการช่วยเลิกสูบบุหรี่ให้แก่ทั้งผู้ป่วย และบุคลากรของตนโดยดำเนินการให้ผู้สูบบุหรี่ทุกรายสามารถเข้าถึงการบริการช่วยเลิกบุหรี่ที่มีประสิทธิภาพได้ รวมทั้งต้องดำเนินตามกฎหมายอย่างเคร่งครัดให้สถานพยาบาลเป็นเขตปลอดบุหรี่

• ในสถานพยาบาลทุกแห่ง ควรจัดให้มีบริการบำบัดรักษาผู้ที่สูบบุหรี่และมีผู้ที่มีความเชี่ยวชาญเป็นพิเศษในงานด้านการช่วยเลิกสูบบุหรี่เป็นผู้รับผิดชอบที่ได้รับมอบหมาย รวมทั้งจัดให้มีการฝึกอบรมให้ความรู้ด้านนี้แก่บุคลากรตามความเหมาะสม

• ควรกำหนดตัวชี้วัดเกี่ยวกับการให้บริการบำบัดรักษาผู้สูบบุหรี่เป็นตัวชี้วัดคุณภาพอีกอย่างหนึ่งของการให้บริการของสถานพยาบาล

***ดาวน์โหลดเอกสารเพิ่มเติม

สำหรับผู้อยากเลิกบุหรี่

0010811